Fazy wzrostu i rozwoju wybranych gatunków roślin uprawnych i chwastów według skali BBCH

Umiejętność rozpoznawania faz wzrostu i rozwoju roślin uprawnych i chwastów jest szczególnie przydatna w przypadku konieczności chemicznego zwalczania chwastów, stosowania regulatorów wzrostu i rozwoju, biostymulatorów i desykantów. Precyzyjne określenie fazy rozwojowej często decyduje o skuteczności tych środków ochrony roślin i, co ważniejsze, o bezpieczeństwie rośliny uprawnej. Dokładna identyfikacja fazy rozwojowej rośliny uprawnej ma również ogromne znaczenie zarówno w monitorowaniu chorób i szkodników występujących na roślinach uprawnych, jak i w przygotowywaniu właściwych programów ochrony. Ponadto odniesienia do faz rozwojowych według skali BBCH znajdują się już w etykietach środków ochrony roślin.

W skali BBCH cały rozwój rośliny w okresie wegetacyjnym został podzielony na 10 głównych faz rozwojowych, którym przypisano odpowiednie cyfry: od 0 do 9. Każda główna faza to dłuższy okres w życiu rośliny, trwający zwykle kilka tygodni. Aby precyzyjnie wyznaczyć termin zabiegu lub ocenić jego skuteczność, szczególnie we wczesnym etapie rozwoju rośliny, często nie wystarcza jedynie określenie głównej fazy rozwojowej. Potrzebna jest dokładniejsza jej charakterystyka. W tym celu w obrębie każdej głównej fazy rozwojowej wyróżniono fazy podrzędne, którym również przypisano odpowiednie cyfry. W ten sposób skonstruowano kod dwucyfrowy, w którym pierwsza cyfra określa fazę główną w rozwoju rośliny, a druga fazę podrzędną.

Kod dwucyfrowy umożliwia precyzyjne określenie faz rozwojowych większości gatunków roślin. Jedynie u gatunków, które charakteryzują się bardziej złożonym rozwojem (jak ziemniak czy soja), oprócz kodów dwucyfrowych stosuje się także kody trzycyfrowe.

W przypadku gdy na tej samej roślinie występują dwie lub więcej faz rozwojowych równocześnie (np. rozwój liści, rozwój pędów bocznych, wzrost pędu głównego), w kodzie BBCH należy podać zakres kodów cyfrowych. Na przykład kod BBCH 22/33 oznacza, że roślina wytworzyła już dwa pędy boczne i jednocześnie trzy międzywęźla. Kod BBCH 51–69 opisuje fazę rozwojową od pojawienia się pierwszego kwiatostanu lub pąków kwiatowych, aż do końca kwitnienia.

Przy określaniu faz rozwojowych roślin należy zwrócić uwagę na często nierównomierny rozwój roślin na danej plantacji. W takiej sytuacji powinno się określać fazy rozwojowe osobników, które stanowią większość.